Quá trình điều trị bệnh lý thếu máu chi trầm trọng có loét: bệnh nhân đái tháo đường cần được điều trị tái tưới máu nhanh chóng.

Giới thiệu. Sự chậm trễ trong điều trị thiếu máu cục bộ chi kèm tổn thương loét hiếm khi được nghiên cứu mặc dù các bệnh nhân này cần được điều trị ngay lập tức không trì hoãn. Trong nghiên cứu hồi cứu này, toàn bộ quá trình điều trị từ lúc bệnh nhân được khám lần đầu tiên đến khi được can  thiệp hoặc phẫu thuật tái tưới máu được đánh giá chi tiết, qua đó chứng minh được hậu quả khi chậm trễ trong điều trị cũng như sự cần thiết phải điều trị sớm ở bệnh nhân đái tháo đường. Mụctiêu Số lượng người cao tuổi ngày một tăng lên và do đó số lượng bệnh nhân thiếu máu chi trầm trọng (CLI) cũng tăng theo. Biểu hiện loét trong thiếu máu chi nặng là nguy cơ cao của cắt cụt chi. Mục tiêu của nghiên cứu này là phân tích quá trình từ khi bệnh nhân đến khám cho đến khi được điều trị tái tưới máu, qua đó tìm ra những nguyên nhân gây chậm trễ quá trình điều trị,  cũng như phân loại nhóm bệnh nhân nào hưởng lợi nhiều nhất khi điều trị tái tưới máu sớm.

Phương pháp. Phân tích hồi cứu trên 394 bệnh nhân có loét chi nghi ngờ do thiếu máu cục bộ, với 447 chi bị ảnh hưởng,  được gửi đến khám tại trong phòng khám ngoại trú trong thời gian từ 2010 đến 2011.

Kết quả. Điều trị tái tưới máu được chỉ định cho 246 chi  (số còn lại điều trị bảo tồn).Sau những thay đổi về chiến lược điều trị, có 221 chi được can thiệp nội mạch và 45 chi được phẫu thuật. Tỉ lệ phải chỉ định tái tưới máu lần hai khi đã sau can thiệp nội mạch là 40,1% và sau khi đã phẫu thuật 31,1%, trong đó 17,0% số chi được tái tưới máu lần đầu bằng can thiệp nội mạch đã phải chuyển  sang tái tưới máu bằng phẫu thuật. Thời gian trung bình từ lần khám đầu tiên cho đến khi được điều trị tái tưới máu là 43 ngày (từ 1 đến 657 ngày) và không có sự khác biệt giữa 2 nhóm can thiệp nội mạch và phẫu thuật. 29 bệnh nhân có thiếu máu cục bộ chi (11,8%) được điều trị tái tưới máu cấp cứu ngay trong lần khám đầu tiên. 25 bệnh nhân (10,2%) có tình trạng lâm sàng xấu đi trong khi chờ đợi tái tưới máu theo lịch và phải điều trị tái tưới máu cấp cứu.  Phần lớn các bệnh nhân trong nghiên cứu là bệnh nhân đái tháo đường, gồm 159 bàn chân đái tháo đường đã được điều trị tái tưới máu. Theo kết quả phân tích đa biến, đái tháo đường làm giảm khả năng hồi phục chi sau tái tưới máu. Khi điều trị tái tưới máu được tiến hành trong vòng 2 tuần từ lần khám đầu tiên,  không có sự khác biệt về khả năng phục hồi của chi. Tuy nhiên khi thời gian chờ từ lần khám đầu tiên đến khi được điều trị tái tưới máu nhiều hơn 2 tuần, khả năng phục hồi của chi giảm đáng kể ở các bệnh nhân đái tháo đường.

Kết luận: Bệnh nhân đái tháo đường có loét chi  luôn cần được khám chuyên khoa về mạch máu. Khi có dấu hiệu thiếu máu chi, cần chẩn đoán xác định nhanh chóng và điều trị tái tưới máu không chậm trễ. Theo nghiên cứu này, thời gian can thiệp hoặc phẫu thuật tái tưới máu là trong vòng 2  tuần kể từ lần khám đầu tiên.


Danh mục: Bài viết chuyên đề

Bình luận