Đái tháo nhạt – Các quan niệm mới trong chẩn đoán

Người dịch: BS. Đào Xuân Dũng, khoa Hồi sức tích cực

Hiệu đính: PGS.TS. Lê Thu Hòa, Phụ trách Trung tâm ĐT- CĐT

Tóm tắt. Bệnh đái tháo nhạt, có thể là từ  nguồn gốc trung ương hoặc từ thận, cần phải được phân biệt với chứng uống nhiều nguyên phát. Sự khác biệt này là quan trọng vì điều trị sai có thể gây hậu quả nguy hiểm. Trong nhiều thập kỷ, "tiêu chuẩn vàng" để chẩn đoán phân biệt là thử nghiệm thiếu nước tiêu chuẩn (standard water deprivation test). Tuy nhiên, xét nghiệm này có một số hạn chế dẫn đến độ chính xác chẩn đoán bị hạn chế. Hơn nữa, xét nghiệm có thời gian dài 17 giờ và gây khó khăn cho bệnh nhân. Ngoài ra các dấu hiệu, triệu chứng lâm sàng và đặc điểm trên MRI có nhiều điểm giống nhau giữa những người bệnh mắc bệnh đái tháo nhạt và người bệnh  mắc chứng uống nhiều nguyên phát. Định lượng trực tiếp AVP (arginine vasopressin)  khi kích thích thẩm thấu đãcho kết quả ban đầu là khắc phục những hạn chế này, nhưng không thể thực hiện trên lâm sàng chủ yếu do những hạn chế kỹ thuật của xét nghiệm AVP. Copeptin được tiết ra theo tỷ lệ cân bằng với AVP, phản ánh nồng độ AVP trong tuần hoàn. Chúng tôi đã thấy rằng copeptin, khi không bị thiếu nước trước đó, giúp xác định bệnh nhân mắc bệnh đái tháo nhạt do thận. Khi rất khó phân biệt giữa bệnh đái tháo nhạt trung ương và chứng uống nhiều nguyên phát, mức độ copeptin là 4,9 pmol/L được kích thích bằng truyền nước muối ưu trương giúp phân biệt giữa hai bệnh trên với độ chính xác cao, và vượt trội hơn so với thử nghiệm thiếu nước. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là theo dõi nồng độ natri chặt chẽ và thường xuyên mỗi 30 phút trong khi truyền nước muối ưu trương là điều kiện tiên quyết, màđiều này là không thể có ở tất cả các bệnh viện. Hơn nữa, tác dụng phụ là thường gặp. Do đó, một thử nghiệm kích thích không thẩm thấu sẽ là lợi thế. Arginine kích thích đáng kể copeptin và đó là điều mới lạ, cho đến nay chúng ta còn chưa biết về việc kích thích của peptid này.

Do đó, truyền arginine sau đó định lượng copeptin được chứng minh là một xét nghiệm thậm chí đơn giản hơn và dung nạp tốt hơn, nhưng hiện chưa có nghiên cứu so sánh trực tiếp.

Link bài: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31986514


Danh mục: Nghiên cứu khoa học , Bài viết chuyên đề

Bình luận
Bài viết liên quan